Tida går sjølvom klokka stansar

23. november

Sidan det første gry har tida gått. Tida er eigentleg noko mystisk, noko som er vanskeleg å forklare. Vi er fødde inn i tida og det er ingen som greier å stanse aldringa. Tida er ikkje statisk, ho renn som ei elv. Morgon vert til dag og dag vert til natt, ein syklus. Tida glir umerkande frå vi vert fødde til vi døyr. I gamle dagar hadde dei ikkje klokke. Dei første ura var store og mekaniske, drivne av lodd eller fjører. Om dagen, når det var sol å sjå, såg ein på sola for å finne ut kor langt det leid. Viss oldeforeldra mine hadde klokke, så var det eit lommeur. Eg trur det låg tungt i lomma.

Eg fekk den første klokka då eg var femten. Relativt seint, vil du nok seie. Denne klokka hadde eg i 50 år. Ho måtte trekkjast opp, men det var ikkje noko problem. På ein ferietur til Gran Canaria kjøpte eg meg ei ny for 50 dollar. Trur det var omlag det same som eg gav for den første. No driv dette uret og stoppar endå eg nett har fått skift batteri. Eg har eit søskenbarn som er veldig flink med klokker. Han har mange hjelpemiddel til rådvelde. Så då får vi sjå.

Det er ikkje rart viss du synest at eg må vere ein gjerrig fyr som ikkje held seg med eit tidsrett tidsmåleinstrument. No har eg mobil, så eg er ikkje hjelpelaus. Men det er noko tungvint å ha mobilen i lomma heile tida og elles spørje andre kor langt det lid.

I dag har eg ikkje drive med juleførebuing. Dagen vart brukt i hovudstaden i kommunen. Først kontroll av tanngarden hos den eminente fast-tannlegen min. Det var kjøp av bursdagsgåver til to barneborn og sending av pakke til dei før omtala. Så gjesta eg hobbyurmakaren. Endeleg har eg fått skikkeleg kontakt med dette søskenbarnet.

 

 

Annonser

Mørkt og kaldt og lite sol..

22. november

Berre regn og 3+. Vert ikkje lyst» høgst å dag» . Nei, nei, men ekteparet har allereie vore på ei utflukt til Bjørke, to mil unna med bil. Familiegudsteneste, ein fin gjeng hadde møtte fram. Fireårsbok til ei jente og presentasjon av to konfirmantar. Det hender då noko i ei bygd som vert truga med avfolking. Presten fekk sagt mykje i si korte preike om Jesus som sov i båten og vart vekt av redde læresveinar.

Etterpå tok vi på regnklede, og trass i kaldt spillevatn var vi tett og godt vødde. Gjekk så ei runde rundt bygda. Vi råka ein person som ikkje var så godt kledd som vi. Det viste seg at han ikkje snakka norsk, men kunne engelsk. Det var nok den same vi hadde sett ved eit hus som er under oppføring på Åkre, ei funkishus. Å nei, han var nok ikkje engelsk, kanskje polakk eller frå Baltikum. Sjølv hadde han losji på det som ein gong var skulen i bygda.

Eg kjenner på vemod når eg fer forbi det som ein gong var Andersgarden. Mora mi kom der i frå – og halve meg. Ein må berre riste det av seg.

Kva gjer ein så resten av dagen? Kanskje leite fram noko tradisjonelt som har med denne førjulstida å gjere. Såg på vår ferd i dag at det var leita fram både adventstjerner  og sjuarma lysestakar. Eg hengjer stjernene opp men tenner ikkje før neste søndag.

 

Annonser

Mykje ver- vått både ute og inne

21. november

Det kan vere plass til mykje ver i løpet av ei veke. Sist onsdag kom snøen og på få timar datt det ned så mykje at eg måtte ta ut fresaren. Eg brukar gjerne vente til neste dag når det set inn med snøving om kvelden, men eg skjøna fort at det ville bli vanskar med å kome seg på vegen om eg venta for lenge. Då snøplogen for forbi skjøna eg at det var alvor.  Etter to dagar sette det inn med regn og vind så då er det vel denne snøen snart eit minne.

Ferdig med bakteppet. I dag har det vore vasking av kjøkenet. Det er forresten tredje dag med reingjering av romet der vi kokar mat. Sidan eg er den lengste i husstanden,  måtte eg ta taket. Dei som kjenner meg, veit det er mykje anna eg likar betre enn vasking. Eg må innrøme slik i ettertid at arbeidet var heilt naudsynt. I kveld er eg glad at det er sundag i morgon. Då brukar vi aldri å vaske. Unnataket er skitnesøndag – siste sundagen før jul. Det er mangt som må vaskast, ikkje berre «kjøkjet». Så kva vert det neste.

Det vart plass til ei  tur på «buda»- ein heilt turvande tur sidan det mangla basisvarer. Til ein skikkeleg sundagsmiddag må ein ha poteter. La merke til at dei hadde pynta fint med lys i sentrum og juletre på kvar side av inngangsdøra. Julestemning allereie!

Annonser

Det lir mot jul!

 

20. november

Det er mykje som tyder på at det snart er jul. Om ei veke går vi inn i adventa og folk har allereie byrja pynte med  lys.  Ekstra rart å gå mot denne store høgtida igjen. I år veit vi ikkje korleis jula blir. Det er så mange usikre faktorar. men trass i det går vi dagane i møte med tradisjonell førebuing.

Det er ikkje rart at vi får trong til meir lys. Allereie i tretida sig det på og klokka fem er det ganske mørkt. Så er det denne uvissa. Får vi julegjester i år. Det minner meg litt om barndommen. Då var det fleire år vi såg fram til jul  for då fekk vi besøk av ei tante som alltid hadde med seg gåver. Det vart liksom ikkje jul utan tanta.

Så var det mange julekveldar då vi feira i lag med eigne barn. Åra gjekk altfor fort og snart var det berre kona og eg her på buplassen. Då fekk vi gjerne ta i mot borna våre som julegjester og dei fekk etter kvart eigne born som fylte huset med liv og leik. Nokre få julehøgtider har vi feira hos barn og barneborn.

I 2020 kan vi oppleve at vi ikkje kan reise og feire høgtida i lag med etterkomarar fordi det vert for mange folk samla. Spenninga no er om vi får ta i mot nokon i eigen heim. Men det er mykje som er annleis no og framover. Inga julegudsteneste og festar i jula. Ingen tradisjonelle julekonsertar. Det vart slutt  på øvinga i blandakoret eg er med i, pause til det vert mindre smittefare.

Vi bur oss på at det vert jul i coronatida også!

 

Smak av vinter

 

Oktober kan vere lunefull. Etter mange dagar med finever, kan det brått bli regn og snø. Sist søndag var det slik. Kona ville på setra og vi la i veg med litt småregn i lufta. Vi nærma oss setra og regnet vart sludd. Men vi skulle lenger denne dagen, opp til setrevatnet som ligg omlag 400 m.o.h. Her vart det snø i råsa, men nokon hadde gått før oss nokon med store sko, og vi visste kven det måtte vere. Ein fjellvand granne som har gått stigane her i alle årstider. No var han i naustet for å sikre båten til vinteren. Det er kvar vår spennande om naustet framleis står. Kvar vinter går det mektige fonner her under Sunndalsnipa, men så langt har naustet fått stå. Det vert pakka inn i snø og verkar så langt å ligge trygt i den vesle vika.

 

Det er første gongen eg har gått i snø til naustet. Det vart heller ikkje nokon lang stogg for dagen er kort no. Vi la på heimveg og grannen først. Vi hadde vel gått hundre meter då eg merka at mobilen var borte. Eg hadde nok ikkje lagt han trygt i rette lomma på innsida av regnjakka. Eg fann lukkelegvis telefonen i råsa då eg nærma meg naustet. Godt at det ikkje var tjukk snøkave. Resten av vegen gjekk det greitt.

Fortsett å lese Smak av vinter

Hausting

Hausten er tid for å hente inn grøde, for å utnytte ressursane. Det er ikkje berre snakk om det som veks i jorda eller over jorda, men om dyr som lever i skogen eller på fjellet.

Hjorten har vorte talrik siste åra, han har ikkje berre beita på fjellet og i skogen, men på dyrka mark og i hagar. Kvota har vorte auka for å redusere bestanden. I år vart det eit hopp i fellingsløyva. Vi fekk melding frå leiar i jaktfeltet at vi kunne få meir enn eitt dyr. Då vart det ei kolle og kalven. Begge dyra blei felte på garden her knapt 300 m frå huset.

Eg er ikkje jeger,  berre tek mot det vårt bruk har rett på. Så er det å stelle skrotten på beste måte, partere og lage til porsjonar. Mykje er best eigna til å lage kjøtkaker av. Det er også det som er mest arbeidssamt.

Når vi får hjorteskrotten i hus, er det alltid litt spennande om jegeren har vore heldig med skotet, eller i verste fall skota. Vi opplever gjerne at eit slakt kan vere heller blodig. Kva gjer ein då? Veit berre kva eg gjer. Skjer vekk alt som  er blodig.  Det vert som regel nok kjøt likevel.

Dei fleste likar å ete hjortekjøt, men det er ikkje få som helst vil sleppe balet med å stelle eit slakt. Dei betalar gjerne profesjonelle folk for å gjere arbedet. Sjølvom det er strevsamt arbeid, synest eg det er bra å gjere det sjølv. Ein kjem litt meir i kontakt med det haustingsarbeidet dette er.

Vi bur nærleiken av skogen og hjortar kjem på markane. Hjorten er no i brunst og bukkane brøler. Til denne tid i år har det ikkje vore særleg plagsamt, men det har vore haustar då hjorten har vore heilt nærleiken med brølinga si.

 

Haust

Hausten er ei spennande tid. Det er ei tid då ein kan vente stormar, masse regn og dei første snøfluksene. Alle årstidene kan by på overraskingar. Som no siste dagane, overgangen til oktober. Då kunne ein vente rimfrosne marker. Istaden fekk vi temperaturar oppunder 20 grader. T-skjortever med andre ord.

Denne hausten fekk vi noko nytt som mange har undra seg over, ein grå dis som ikkje er skodde.  Meterologane har ei forklaring: Det er støv frå Aust- Europa, frå landbruket, frå åkrane. Dei søraustlege vindane har ingen respekt for landegrenser. Det er nett som då vi fekk atomstøvet frå Tsjernobyl etter brannen i atomkraftverket der. Vindane og veret har vi ikkje kontroll på.

Hausten har mange fargar. Somme går i fjellet heile året. Sjølv synest eg fjellet, ja, heile heile naturen er særleg vakker om hausten.

Det er haustferietid og biletet under er frå ein familietur sist veke.

 

 

 

.

Kvar vart du av?

Eg har tenkt på kvar du vart av etter at eg stengde «døra»  for deg. Etter fleire neter med oppvakning etter at du surra mot vindauga, eller beintfram høyrdest ut til å skalle mot ruta, heldt tolmodet mitt på å ta slutt. Det var surt og kaldt med snø i lufta, men likevel heldt du eit liv der ute.

Så fann eg ut kvar du kraup inn i veggen i eit hol ved ventilen på soveromet. Då var det fram med tenlege reiskapar for å få ut ventilen. Gjesten kom ut av hiet og  flaug vekk. Då eg hadde fått tetta att tilkomsten, kom den digre humla att og byrja leite etter inngangsdøra. Då kjende eg at eg vart lei meg. Eg veit då at bieslekta er ei truga art, og eg veit at det er individ som er heilt naudsynte for livet på planeten. Så tenkte eg at humla kunne ha lagt egg inne i glavaen og no var sperra ute. Ei humle som overvintrar vert dronning og skal føre slekta vidare.

No vonar eg at denne humla har funne seg ein ny plass. Ho må gjerne finne seg ein ny plass i huset, men ikkje slik at ho øydelegg nattesvevnen.

Sein vår

«Når skaren ber i juni vert det sein vår!» Eg ser ut vindauga. Det er kvitt ute, snøen har lagt seg på mark og tre. Vermeldinga for komande veke er nedslåande. Kaldlufta ligg over heile kongeriket. Eg trøystar meg med at dei har det verre i Tromsø med godt over meteren med snø.

Det ser ut til at dette året har med seg meir enn korona. Vi er nøydde å halde oss heime, vi kan ikkje flyge til varmare land. Nordbuane må feriere i eige land. Kva med sommaren etter ein sein vår? Vi må feriere i eige land. Her er mykje areal, men det er nok ein tendens til at det fleire stader kan bli trangt om plassen. Vi får vone at vi snart kan kome nærare kvarandre enn ein meter.

Skulle ha skifta til sommardekk no, men det får vente. For nokre år sidan kom det snø i slutten av mai. Vi hadde besøk av barneborn og det vart laga snømann på plenen. Vi har ein liten åker, men eg er usikker på kva ein skal putte i jorda når snøen ein dag smeltar.

Skule i koronatida

I snart to månader har alle skular vore stengde. No er barnehagane og 1. – 4. klasse opna. Vi besteforeldra har ikkje fått møte barneborna. No fekk vi endeleg besøk, men alt er etter reglane. Ei heil familie kom på besøk og heldigvis har vi eit eldre hus på garden der dei bur. Alle fem borna går på skule, anten grunnskule eller vidaregåande. Det er rart at det er skule på Folla nokre dagar. I dag hadde to av jentene etablert seg under verandaen. Her fekk dei bra signal til mobil eller datamaskin. Kommunikasjon mellom elev og skule er heilt naudsynt

no, Det ser ut til at våre barneborn no har taket på dette. Det hjelper nok at foreldra ha heimekontor, og at faren jobbar i IT-bransjen. Det er nok heimar som har slite i denne tida.